Μέτρα Πολιτικής για την ενεργειακή ένδεια


Γενικό πλαίσιο μέτρων πολιτικής

Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης η αντιμετώπιση της φαινομένου της ενεργειακής ένδειας θα επιτευχθεί με το σχεδιασμό και την εφαρμογή στοχευμένων μέτρων πολιτικής έως το 2030, βάσει του Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας (ΦΕΚ Β’ 7260/31.12.2025).

Η εξειδίκευση των σχεδιαζόμενων μέτρων πολιτικής βασίζεται σε τρεις διαφορετικές διαστάσεις.

1.

Προστασία καταναλωτών – Άμεση άμβλυνση επιπτώσεων

Μέτρα που θωρακίζουν τα ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά, συνδυάζοντας οικονομική στήριξη σε ακραίες/έκτακτες συνθήκες και κανονιστική προστασία (κανόνες εξυπηρέτησης, προστασία ευάλωτων πελατών, διαχείριση οφειλών).

2.

Δομική αντιμετώπιση – Ενεργειακή απόδοση & ΑΠΕ

Μόνιμες παρεμβάσεις σε κτίρια κατοικίας (αναβάθμιση κελύφους/συστημάτων) και αξιοποίηση ΑΠΕ, ώστε να μειωθεί διαχρονικά η ενεργειακή επιβάρυνση. Έμφαση δίνεται και σε χρηματοδοτικά εργαλεία και δράσεις με ειδική στόχευση στα ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά.

3.

Ενημέρωση, εκπαίδευση και συντονισμός

Δράσεις που ενισχύουν την ενημέρωση και την πρακτική ικανότητα των νοικοκυριών να διαχειρίζονται την κατανάλωση, αλλά και τον συντονισμό φορέων/δράσεων. Προβλέπεται αξιοποίηση Υπηρεσιών Μίας Στάσης για αποτελεσματικότερη καθοδήγηση και υποστήριξη των δικαιούχων.

image

Βασικές διαστάσεις 

Διάσταση Ι: Προστασία καταναλωτών – άμεση άμβλυνση επιπτώσεων, με συνδυασμό οικονομικής στήριξης σε ακραίες/έκτακτες συνθήκες και κανονιστικής προστασίας.

Διάσταση ΙΙ: Δομική αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας – δράσεις για βελτίωση ενεργειακής απόδοσης και αξιοποίηση ΑΠΕ, ώστε να μειωθεί μόνιμα το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών, με έμφαση σε κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Διάσταση ΙΙΙ: Ενημέρωση, εκπαίδευση και συντονισμός – δράσεις υποστήριξης των νοικοκυριών και καλύτερου συντονισμού φορέων, με αξιοποίηση Υπηρεσιών Μίας Στάσης.

image
Σχεδιαζόμενα μέτρα


Διάσταση Ι: Προστασία καταναλωτών – Άμεση άμβλυνση επιπτώσεων
Μ1. Σχήμα κοινωνικού τιμολογίου και μετριασμός επιπτώσεων από την κρίση του κόστους ενέργειας
Μ2. Δέσμη κανονιστικών μέτρων για την προστασία των πληττόμενων νοικοκυριών

Διάσταση ΙΙ: Δομική αντιμετώπιση – Ενεργειακή απόδοση & ΑΠΕ
Μ3. Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων κατοικίας των πληττόμενων νοικοκυριών και προώθηση εγκατάστασης συστημάτων ΑΠΕ
Μ4. Αξιοποίηση του θεσμού Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Κοινοτήτων Πολιτών για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας
Μ5. Καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία για την υλοποίηση δράσεων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης σε ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά

Διάσταση ΙΙΙ: Ενημέρωση, εκπαίδευση και συντονισμός
Μ6. Δράσεις ενημέρωσης & υποστήριξης – Ίδρυση/αξιοποίηση Υπηρεσιών Μίας Στάσης

Ποιους Αφορούν τα Μέτρα

Τα μέτρα πολιτικής απευθύνονται σε ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά όπως προσδιορίζονται στο επικαιροποιημένο εθνικό πλαίσιο, με προτεραιότητα σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους, ανέργους και κατοίκους περιοχών με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες. Στόχος είναι η διασφάλιση αξιοπρεπούς πρόσβασης σε βασικές ενεργειακές υπηρεσίες και η αποτροπή ενεργειακού αποκλεισμού.

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση

Η εφαρμογή των μέτρων συνοδεύεται από συστηματική παρακολούθηση και περιοδική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. Εξετάζονται ποσοτικοί και ποιοτικοί δείκτες, η απορρόφηση πόρων και η πραγματική μείωση της ενεργειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Τα αποτελέσματα αξιοποιούνται για αναπροσαρμογή και βελτίωση των παρεμβάσεων, διασφαλίζοντας τη διαρκή προσαρμογή της πολιτικής έως το 2030.

  • Μ1. Σχήμα Κοινωνικού Τιμολογίου & Στήριξη Ευάλωτων

    Σκοπός:
    Ενίσχυση της προστασίας των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών μέσω βελτιωμένου σχήματος κοινωνικού τιμολογίου και στοχευμένων μηχανισμών στήριξης.

    Περιγραφή:
    Το μέτρο περιλαμβάνει βελτιστοποίηση κριτηρίων ένταξης, απλοποίηση διαδικασιών, ενίσχυση ενημέρωσης δικαιούχων και συμπληρωματικά μέτρα προστασίας ευάλωτων πελατών (ρύθμιση οφειλών, αποφυγή ενεργειακού αποκλεισμού).

  • Μ2. Δέσμη Κανονιστικών Μέτρων Προστασίας

    Σκοπός:
    Θωράκιση των πληττόμενων νοικοκυριών μέσω ρυθμιστικών παρεμβάσεων.

    Περιγραφή:
    Περιλαμβάνει διατήρηση και ενίσχυση κανονιστικών μέτρων προστασίας ευάλωτων πελατών, διευκολύνσεις αποπληρωμής/διακανονισμών και ειδικές πρόνοιες αποφυγής αποσύνδεσης σε κρίσιμες περιόδους, όπου αυτό προβλέπεται.

  • Μ3. Ενεργειακή Αναβάθμιση Κατοικιών & ΑΠΕ

    Σκοπός:
    Μόνιμη μείωση της ενεργειακής επιβάρυνσης των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών μέσω παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας και αξιοποίησης ΑΠΕ.

    Περιγραφή:
    Προβλέπονται παρεμβάσεις στο κτιριακό κέλυφος και στα συστήματα θέρμανσης/ψύξης/ΖΝΧ, καθώς και εγκατάσταση/αξιοποίηση συστημάτων ΑΠΕ όπου είναι τεχνικά εφικτό, με ειδική στόχευση στα ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά.

  • Μ4. Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας & Κοινότητες Πολιτών

    Σκοπός:
    Αξιοποίηση συλλογικών σχημάτων ΑΠΕ για μείωση του ενεργειακού κόστους ευάλωτων νοικοκυριών.

    Περιγραφή:
    Ενίσχυση συμμετοχής πολιτών και ΟΤΑ σε ενεργειακές κοινότητες, ώστε μέρος της παραγόμενης ενέργειας να καλύπτει ανάγκες ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών, με έμφαση σε τοπικές λύσεις.

  • Μ5. Καινοτόμα Χρηματοδοτικά Εργαλεία

    Σκοπός:
    Διευκόλυνση υλοποίησης ενεργειακών παρεμβάσεων με σύγχρονους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς.

    Περιγραφή:
    Ανάπτυξη μικτών σχημάτων χρηματοδότησης και εργαλείων που μειώνουν τα εμπόδια συμμετοχής (π.χ. έλλειψη ιδίων κεφαλαίων), ώστε να επιταχύνονται οι δομικές αναβαθμίσεις που μειώνουν μακροπρόθεσμα την ενεργειακή ένδεια.

  • Μ6. Ενημέρωση, Εκπαίδευση & Υπηρεσίες Μίας Στάσης

    Σκοπός:
    Ενίσχυση ενημέρωσης και πρακτικής ικανότητας των νοικοκυριών για ορθολογική χρήση ενέργειας και πρόσβαση σε διαθέσιμα προγράμματα.

    Περιγραφή:
    Δράσεις ενημέρωσης/εκπαίδευσης και συμβουλευτική υποστήριξη μέσω Υπηρεσιών Μίας Στάσης, για καθοδήγηση των δικαιούχων σε διαδικασίες, τεχνικές επιλογές και διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις.